آپارات
کانال تلگرام
اينستاگرام
تیر, 1397 بدون نظر مراقبت و نگهداری, مطالعات موردی, مقالات دندانپزشکی, نکات دندانپزشکی

شیوع پوسیدگی های اوایل کودکی و نقایص مینایی در کودکان پیش دبستانی چهار و پنج ساله قطری

 

خلاصه

پیش زمینه: پوسیدگی های دندانی شایع ترین بیماری مزمن در کودکان در بیشتر جوامع دنیا می باشد. مطالعات مختلف اجرا شده توسط کشورهای عضو شورای همکاری خلیج شیوع بالایی از پوسیدگی های اوایل کودکی را منتشر کرده اند. تا به حال هیچ مطالعه ای در قطر برای بررسی شیوع پوسیدگی کودکان (ECC) و نقایص پیشرونده مینای دندان در کودکان پیش دبستانی انجام نشده است. مطالعه حاضر به منظور تعیین شیوع پوسیدگی دندان و نقایص مینا در کودکان پیش دبستانی چهار و پنج ساله مهدکودک های قطر انجام شده است.

روش ها: مطالعه توصیفی مقطعی بین 250 کودک که به طور تصادفی از بین 16 مهد کودک دولتی انتخاب شده بودند، انجام گردید. تجارب پوسیدگی برای دندان به جای سطح، با استفاده از معیارهای پوسیدگی سازمان بهداشت جهانی (dmft) اندازه گیری شد. نقایص مینای دندان با شاخص نقایص مینای پیش رونده درجه بدی شد. داده های آماری توصیفی و آزمون کای دو مورد استفاده قرار گرفت.

نتایج: میزان پاسخ 63 درصد گزارش شد. شیوع کلی پوسیدگی مطالعه 2/89 درصد بود که 6/15 درصد از کودکان بررسی شده مبتلا به پوسیدگی اوایل کودکی یا ECC بودند و 6/73 درصد مبتلا به ECC شدید بودند. نقایص مینای پیش رونده در 39 درصد از کودکان مشاهده شد که 27 درصد از آنها کدورت محدود مینا داشتند.

نتیجه گیری: میزان بالای پوسیدگی های دندانی و نقایص مینا ثبت شده برای کودکان با این گروه سنی در این مطالعه، به نیاز شدید برای اجرای برنامه های پیشگیرانه و مراقبت حرفه ای در سطح جامعه تاکید دارد که بایستی از زمان بارداری و خردسالی شروع شود.

واژگان کلیدی: ECC، s-ECC، نقایص پیش رونده مینا، دندان شیری، اپیدمیولوژی، کودکان، قطر

پیش زمینه

قطر کشوری است که بیش از دو میلیون نفر جمعیت دارد و در منطقه خلیج فارس قرار گرفته که با پنج کشور دیگر شورای همکاری خلیج (GCC) را تشکیل داده اند. پیشرفت های اخیر در تغییرات تغذیه ای و اجتماعی منجر به بیماری های مرتبط با شیوه زندگی مانند دیابت، بیماری های قلبی عروقی و پوسیدگی های دندانی شده است (1). در حالی که برخی برنامه های سلامت برای کنترل این شرایط در بزرگسالان در قطر در دسترس می باشد، با این حال هنوز برنامه ای برای کودکان به اجرا گذاشته نشده است. پوسیدگی های دندان کودکان 71 ماهه یا کوچک تر به عنوان پوسیدگی های اوایل کودکی یا ECC در نظر گرفته می شود و این شرایط می تواند زودتر از در آمدن دندان های شیری نیز رخ دهد (2). این بیماری به عنوان پوسیدگی شدید اوایل کودکی یا s-ECC در کودکان سه تا پنج ساله در نظر گرفته می شود؛ در صورتی که یک یا چند ضایعه پوسیدگی، پرشدگی یا افتادن (ناشی از پوسیدگی) در یک دندان وجود داشته باشد یا dmft ≥ 4 (در سه ساله ها)، ≥ 5 (در 4 ساله ها)، ≥ 6 (در پنج ساله ها) باشد (3).

اکنون مشخص شده است که پوسیدگی های دندانی می تواند سلامت و تندرستی عمومی افراد متاثر، به خصوص کودکان را تحت تاثیر قرار دهد. مطالعات زیادی اثرات منفی پوسیدگی های دندانی بر کیفیت زندگی کودکان از شرمندی تا لبخند و صحبت کردن تا مشکلات خوردن و سوء تغذیه را منتشر کرده اند (7-4). علاوه بر این، تحقیقات نشان می دهد که پوسیدگی های دندانی ترمیم نشده در کودکان موجب درد و عفونتی می شود که منجر به ترک چند روزه مدرسه و عملکرد پایین تر از لحاظ درسی در مقایسه با دانش آموزانی می شود که از بهداشت دهانی مناسبی برخوردار می باشند (8،9).

در حالی که مشخص شده است که پوسیدگی های دندان ناشی از فاکتورهای چندگانه از جمله مصرف مکرر کربوهیدرات های قابل تخمیر می باشد، دلیل کمتر شناخته شده دیگر این است که نقایص مینای دندان با مستعد ساختن دندان ها به خرابی پس از پوسیدگی و پیشرفت ضایعات بعدی موجب افزایش ریسک پوسیدگی می شود (12-10). سطح دندان های معیوب ممکن است مکان مناسبی برای اتصال و تکثیر باکتری های کاریوژنیک فراهم کند و با توجه به مشکلات تمیز کردن ممکن است منجر به این شود که باکتری ها در محل معیوب باقی مانده و ضایعات پوسیدگی نسبت به سطوح سالم تر دندان سریعتر بروز کنند (14-13).

نقایص پیشرونده مینا (DDE) شامل تغییراتی در کیفیت و کمیت مینای دندان است که ناشی از اختلال در آملوژنزیس می باشد (15،16). معدنی سازی پایین مینا اختلالی کیفی است که نشان دهنده دگرگونی هایی در شفافی و کدورت مینا می شود. مینای معیوب دارای ضخامت نرمال بوده و کدورت آن می تواند با رنگ سفید، زرد یا قهوه ای مشخص شود. مینا نرم و متخلخل بوده و می تواند به آسانی کنده شود که منجر به بی محافظ شدن عاج دندان و همچنین پیشروی خیلی سریع پوسیدگی ها شود. از طرف دیگر، هیپوپلازی یا عدم تکامل کامل مینا، نقصی کمی است که ممکن است به صورت گودی، حفره ها یا سطح نامناسب مینا بروز پیدا کند (15،16).

پوسیدگی دندان بیماری است که در کل از طریق کارهایی مانند، تغذیه مناسب و بهداشت دهانی خوب، قابل پیشگیری می باشد (17). با این حال پوسیدگی دندانی همچنان به عنوان شایع ترین بیماری مزمن در اوایل کودکی می باشد (18). همانطور که در جدول 1 نیز نشان داده شده است، مطالعات مربوط به شیوع ECC به صورت جهانی و منطقه ای پراکندگی های وسیعی را گزارش می دهد. در حالی که در کشورهای توسعه یافته میزان شیوع پایینی مشاهده می شود، کشورهایی که در شورای همکاری خلیج و منطقه خاورمیانه هستند شیوع بالایی از ECC را نشان می دهند (26-19).

به طور مشابهی، توزیع نقایص پیشرونده مینا (DDE) در دندان های شیری، که در مناطق مختلف جهان مورد بررسی قرار گرفته است، بسته به جمعیت مورد مطالعه و معیار های درجه بندی، تنوع شیوع بین 4 درصد و 75 درصد را نشان می دهد (28، 27، 11). نشان داده شده است که اختلال پیشرونده مینا در دندان شیری ممکن است یک پیش بینی از اختلالات مشابه در دندان های دائمی بدهد (30-27، 11).

تا به حال، شیوع پوسیدگی های دندان و DDE در کودکان پیش دبستانی در قطر گزارش نشده است. این مطالعه با هدف ارزیابی پوسیدگی های اوایل کودکی و نقایص مینای دندان در کودکان چهار تا پنج ساله ی مهد کودک های قطر با استفاده از طرح مقطعی اجرا شده است.

جدول 1 شیوع و شدت پوسیدگی های دندانی در برخی از کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه

مکان (مطالعه) نمونه = N (سن به سال) شیوع پوسیدگی ها شدت پوسیدگی ها
عربستان سعودی (Al-Malik et al, 2001) (19) 987 (5-2) 73 درصد 34 درصد پوسیدگی شایع
اردن، عمان (Sayegh et al, 2005) (20) 1.140 (5-4) 67 درصد 31 درصد dmft ˂4
امارات، العین (Al-Hosani and Rugg-Gunn, 1998) (21) 640 (2.4.5) 2 ساله= 32 درصد

4 ساله= 77 درصد

5 ساله= 89 درصد

متوسط dmft = 6/7
امارات، عجمان (Hashim et al, 2006) (22) 1.297 (6-5) 76 درصد متوسط dmft = 4/4 (3/4)
کوزوو (Begzati et al, 2010) (23) 1.008 (6-1) 86 درصد متوسط dmft = 8/5
استرالیا (Centre for Oral Health Strategy, 2009) (24) 7.975 (12-5)، 981 (5) 40 درصد 6/1= dmft
آمریکا، نیوهمپشایر (Anderson et al, 2010) (25) 607  (5-3) 40 درصد 30 درصد dmft ˂1
اسکاتلند 12.442 (5) 48-29 درصد 1/2- 2/1= dmft
انگلیس 139.727 31 درصد 1/1= dmft
ولز 12.662 2= dmft

dmft= تعداد دندان های شیری پوسیده، افتاده یا پرشده

روش ها

جمعیت و نمونه ها

مطالعه حاضر نشان دهنده بخشی از یک مطالعه وسیع تر برای بررسی راهکارهای اجرای پروژه توسعه بهداشت مراقبت های اولیه دهان می باشد. نمونه برداری برای این مطالعه به گونه ای انجام شد که معرف کودکان مهد کودک های دولتی قطر باشد. براساس متون مرتبط، اندازه نمونه مورد نیاز برای این مطالعه 291 نفر محاسبه شد (31). با توجه به تصور شیوع بالای ECC در کشورهای حوزه خلیج شیوع تخمین زده شده پوسیدگی های دندان در قطر کمتر از 50 درصد نمی توانست باشد و خطای حداکثر 5/2 درصد در نظر گرفته شد. 400 نفر برای رسیدن به اندازه نمونه مطلوب در نظر گرفته شد. برای مطالعه حاضر، روش نمونه گیری خوشه ای دو مرحله ای مورد استفاده قرار گرفت. در روش نمونه گیری مورد استفاده، در مرحله اول دسته ها را به صورت تصادفی تعیین و در مرحله بعد برای هر دسته به صورت مستقل نمونه گیری تصادفی انجام شد.

نمونه ها توسط سازمان آموزش کودکان قطر تعیین شد که لیستی از 32 مهدکودک دولتی ثبت شده در مدرسه طی سال های 2011 و 2012 با حدود 6000 کودک ثبت نامی تهیه گردید. 16 مهدکودک (50 درصد از کل مهدکودک ها) بوسیله نرم افزار تعیین کننده تصادفی شماره ها (نرم افزار اکسل 2007 ورژن 12 شرکت مایکروسافت، سیاتل، واشنگتن، ایالات متحده آمریکا) انتخاب شد و هر مهدکودک به عنوان یک دسته در نظر گرفته شد. در مجموع 35-30 کودک به صورت تصادفی از کلاس های مختلف در هر مهدکودک انتخاب گردید. بازه سنی در همه مهدکودک های قطر 5-4 سال می باشد.

معیار ورود به مطالعه شامل سالم بودن کودک و دارا بودن ملیت قطری و مربوط بودن به یک مهد کودک دولتی بود. معیار خروج نیز شامل کودکانی با اضطراب دندانی بالا، کودکانی که تمایلی نداشتند دندانهایشان بررسی شود و کودکانی بود که پرستار مهدکودک آنها را دارای مشکلات پزشکی و عقلانی معرفی کرده بود. جمع آوری داده ها طی سال های 2012=2011 طی یک دوره 4 هفته ای انجام شد. منبع آب عمومی قطر نیز دارای فلوراید نمی باشد.

شرایط ارزیابی و بررسی های کلینیکی

رضایت نامه کتبی از والدین دریافت شد. همه کودکان شرکت کننده ها دندان هایشان توسط امکانات مهدکودک، در حالت های خوابیده بر روی میز یا روی تشک در کف اتاق بررسی شد. بررسی ها توسط دو فرد مسئول (AA, AI) با استفاده از آینه دهانی و چراغ فیبر نوری (Denlite, Miltex Inc, Yourk, PA, USA) انجام شد. در مواقع لزوم رول های پنبه ای برای تمیز کردن و خشک کردن دهان مورد استفاده قرار گرفت. تجربه پوسیدگی با شاخص دندان پوسیده، افتاده یا پرشده (dmft) ارزیابی و مطابق با معیارهای سازمان بهداشت جهانی (WHO) درجه بندی شد (32). هیچ رادیوگرافی انجام نشد. نقایص مینای دندان مطابق با شاخص تغییر داده شده ی DDE ارزیابی گردید (16). درجه بندی براساس دندانی که شدیدترین ضایعات را داشت انجام شد. نقص مینا یک میلی متری یا کمتر سالم در نظر گرفته شد (16). داده ها در دو چارت ویژه ی از قبل تهیه شده، توسط دستیاران آموزش دیده ثبت گردید.

آموزش و تمرین کالیبراسیون برای بررسی کننده ها در مورد شخیص DDE و پوسیدگی های دندانی به کمک یک اپیدمیولوژیست با تجربه از دانشکده دندانپزشکی ملبورن با استفاده از مجموعه ای از 20 تصویر سه تایی برای هر DDE و کد های درجه بندی پوسیدگی دندانی انجام شد. با استفاده از آمار کاپا، توافق بررسی کننده برای DDE و درجه پوسیدگی های دندانی به ترتیب 76/0 و 79/0 در نظر گرفته شد. توافق بین بررسی کننده ها نیز برای DDE، 82/0 و برای پوسیدگی های دندانی 77/0 بود (33).

آنالیز آماری داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS ورژن 20 (شرکت SPSS، شیکاگو، ایلینویز، ایالات متحده آمریکا) انجام شد. آمار توصیفی و جدول فراوانی ها برای متغیرهای وابسته (پوسیدگی های دندانی و DDE) و متغیرهای مستقل (سن و جنس) تهیه شد. نتایج به دست آمده شامل وجود پوسیدگی (dmft  ≥1) و وجود نقایص مینای دندان می باشد. آزمون کای دو پیرسون (x2 test) برای مقایسه نسبت ها به کار گرفته شد. متغیرهای پیوسته با استفاده از تست آنالیز واریانس یک طرفه (ANOVA) مقایسه شد. سطح بحرانی برای آلفا، 05/0 در نظر گرفته شد.

 

نتایج

از 400 خانواده ای که با آنها ارتباط برقرار شد، 250 خانواده برای بررسی بالینی رضایت دادند (میزان پاسخ 63 درصد). در مجموع 250 کودک چهار الی پنج ساله پیش دبستانی با میانگین سنی 4/4 سال (4/0±) و توزیع 127 پسر (51 درصد) و 123 دختر (49 درصد)، از لحاظ داشتن پوسیدگی های دندان و نقایص مینای پیش رونده مورد بررسی قرار گرفتند. تعداد کودکان انتخاب شده از هر مهد کودک با توجه به حضور کودکان در روز بررسی بالینی، در بازه 26-13 بود.

شیوع کلی پوسیدگی در نمونه های مورد مطالعه 2/89 درصد (223 نفر) بود؛ 6/15 درصد (39 نفر) از کودکان ECC و 6/73 درصد (184 نفر) s-ECC داشتند. با مقایسه سن و جنس، تفاوت معناداری بین شیوع ECC و s-ECC مشاهده نشد (جدول 2).

میانگین تجربه پوسیدگی مربوط به کل نمونه ها 6/7 (1/5 ±) بود. میانگین dmft در گروه با ECC و s-ECC به ترتیب 3/3 (1/2 ±) و 8/4 (7/4 ±) بود. میانگین تجربه پوسیدگی در گروه چهار ساله ها 6/7 (2/5 ±) بود که مشابه کودکان پنج ساله، 6/7 (1/5 ±) بود. جنسیت پسر و دختر امتیاز dmef مشابهی نشان دادند، به ترتیب 5/7 (9/4 ±) و 6/7 (3/5 ±). در کل نمونه ها با مقایسه سن و جنس اختلاف معناداری در شیوع پوسیدگی دندانی مشاهده نشد.

آنالیز توزیع پوسیدگی دندان با قوس فکی نشان داد که پوسیدگی ها در دندان های ماکسیلار به طور معناداری از دندان های مندیبولار بیشتر است؛ 6/4 (4/3 ±) در مقایسه با 3/3 (4/2 ±)، 1/30= (1.249) نسبت F ، ρ=0.001). آنالیز با جهت دهان نشان داد که سمت چپ به طور معناداری تجربه پوسیدگی بالایی نسبت به سمت چپ دارد (9/3 (8/2 ±) در مقایسه با 9/2 (8/1 ±)، 6/78= (1.249) نسبت F، ρ=0.001) (جدول 3). هر چند زمانی تفاوت معناداری بین تجربه پوسیدگی در ماکسیلار در مقایسه با قوس مندیبولار و سمت دهانی، حین مقایسه بر حسب سن و جنس مشاهده نشد.

الگوی توزیع dmft برحسب نوع دندان نشان داده شد که دندان آسیاب دوم به عنوان متأثر ترین دندان (5/1 ± 6/2) و در ادامه دندان آسیاب اول (6/1 ± 1/2) و دندان پیشین مرکزی (3/1 ± 3/1) بود. در حالی که دندان نیش کمترین میزان را داشت (9/0 ± 2/1). هیچ اختلاف آماری معناداری در میانگین تعداد دندان های متأثر بر حسب جنس افراد مشاهده نشد.

 

جدول 2 تعداد و درصد کودکان بدون پوسیدگی و کودکان دارای پوسیدگی شایع بر حسب جنس

کودکان: تعداد درجه (درصد) تعداد دختر (درصد) تعداد کل (درصد)
بدون پوسیدگی 13 (2/10) 14 (4/11) 27 (8/10)
با ECC 13 (3/10) 26 (1/21) 39 (6/15)
با s-ECC 101 (5/79) 83 (5/67) 184 (6/73)

ECC= پوسیدگی اوایل کودکی؛ s-ECC= پوسیدگی شدید اوایل کودکی

 

جدول 3 متوسط dmft و اجزای آن برای کل نمونه ها بر حسب جنس، سن، نوع قوس و سمت دهان

میانگین ± انحراف معیار
Dmft Dt Mt ft
جنس

پسر

دختر

کل

 

0/5 ± 6/7

4/5 ± 6/7

2/5 ± 6/7

 

4/4 ± 0/7

3/5 ± 1/7

0/5 ± 1/7

 

8/0 ± 3/0

8/0 ± 3/0

8/0 ± 3/0

 

0/1 ± 3/0

7/0 ± 3/0

8/0 ± 3/0

سن (سال)

4

5

 

2/5 ± 6/7

1/5 ± 6/7

 

1/5 ± 8/7

0/5 ± 0/7

 

8/0 ± 3/0

9/0 ± 3/0

 

6/0 ± 2/0

0/1 ± 4/0

قوس فکی

ماکسیلار

مندیبولار

 

4/3 ± 6/4a

4/2 ± 3/3

 

2/3 ± 3/4

3/2 ± 0/3

 

8/0 ± 2/0

6/0 ± 2/0

 

7/0 ± 1/0

6/0 ± 8/0

جهت قوس

راست

چپ

 

8/1 ± 0/4

8/2 ± 0/4b

 

7/1 ± 0/3

7/2 ± 7/3

 

6/0 ± 2/0

5/0 ± 2/0

 

4/0 ± 1/0

5/0 ± 1/0

ab اختلاف معنی دار از لحاظ آماری بین قوس ماکسیلار و مندیبولار و همچنین بین سمت راست و چپ دهان در تجربه dmft در ρ˂0.001 تست One Way ANOVA

درصد توزیع اجزای dt، mt و ft در شکل 1 نشان داده شده است. برای جز dt، به طور کلی دندان آسیاب دوم بالاترین میزان را نشان داد درحالی که دندان قدامی ماکسیلار به همان شدت دندان آسیاب اول تحت تاثیر قرار گرفته بود. دندان های نیش ماکسیلار در درجات برتر بودند، در حالی که دندان های قدامی مندیبولار کمترین تاثیر را برداشته بودند. توزیع اجزای mt و ft نشان داد که دندان های آسیاب تقریبأ تنها دندان هایی بودند که درگیر شده بودند. هیچ تفاوت معنادار آماری در هیچ کدام از اجزای dmft برحسب جنس مشاهده نشد.

توزیع تجربه پوسیدگی دندان با فراوانی درگیری دندان های قدامی ماکسیلا در شکل 2 آمده است. بیش از 28 نفر از کودکان متأثر همگی دندان های قدامی ماکسیلار درگیر داشتند، 5/20 درصد دو دندان پوسیده، 5/15 درصد سه دندان پوسیده و 7/13 درصد یک یا چهار دندان و 1/8 درصد دندان پنج پوسیده داشتند. میزان داشتن چهار دندان پوسیده در دختران نسبت به پسرها بیشتر بود، با این حال تفاوت معناداری در تعداد دندان های پوسیده برحسب جنسیت مشاهده نشد.

27 درصد از کودکان کدورت مینای محدود داشتند، در حالی که کودکان دارای کدورت مینای منتشر و هیپوپلازی به ترتیب نه و سه درصد بود. در سطح دندان، از 4390 دندان بررسی شده 299 دندان تحت تأثیر DDE (شیوع دندانی 6/4 درصد) بود. دندان آسیاب دوم دندانی بود که بیشترین درگیری را داشته (6/26 درصد، 61 مورد) و بعد از آن دندان پیشین (9/24 درصد، 57 مورد)؛ دندان نیش و دندان آسیاب اول نیز به طور مشابهی درگیر شده بود (2/19 درصد، 44 مورد). در حالی که دندان پیشین جانبی کمترین درگیری را داشته است (6/9 درصد، 22 مورد). در کل نمونه ها تفاوت معناداری بین شیوع DDE با مقایسه سن یا جنس مشاهده نشد (جدول 4). نقایص مینای دندان ارتباط معنادار آماری با پیدایش پوسیدگی های دندانی نداشت (X2 (1)=1.6, ρ=0.3).

 

شکل 1: درصد دندان های پوسیده، افتاده و پرشده برای کل نمونه ها

شکل 2: تجربه پوسیدگی دندان با فراوانی درگیری دندان های قدامی ماکسیلار

 

جدول 4: توزیع نقایص پیشرونده مینای دندان (DDE) برحسب سن و جنس

                         سن (سال) جنس
4 5 کل پسر دختر کل
تعداد (درصد) تعداد (درصد) تعداد (درصد) تعداد (درصد) تعداد (درصد) تعداد (درصد)
DDE
DDE-free 80 (0/64) 73 (4/58) 153 (2/61) 77 (6/60) 76 (8/61) 153 (5/61)
Demarcated opacities 31 (8/24) 36 (8/28) 67 (8/26) 32 (2/25) 35 (5/28) 67 (8/26)
Diffuse opacities 10 (0/8) 13 (4/10) 23 (2/9) 15 (8/11) 8 (5/6) 23 (2/9)
Hypoplasia 4 (2/3) 3 (4/2) 7 (8/2) 3 (4/2) 4 (2/3) 7 (8/2)

 

بحث

مطالعه حاضر غفلت های فراوان در مورد بهداشت دهان کودکان پیش دبستانی در قطر را مطرح کرد. دندان های پوسیده ترمیم نشده بر درجه dmft بین کودکان در این مطالعه غالب شده است که نشان دهنده میزان بالایی از نیاز به درمان می باشد. علاوه بر این، این مطالعه اطلاعاتی را در مورد وضعیت پوسیدگی در کودکان پیش دبستانی در گروه های سنی ارائه داد که در بررسی های ملی لحاظ نشده بود. شیوع پوسیدگی در جمعیت مورد بررسی (89 درصد) با دیگر مطالعات انجام شده در مناطق با ویژگی های رفتاری اجتماعی مشابه قطر، قابل مقایسه بود. در عربستان سعودی و امارات متحده عربی، شیوع بالای پوسیدگی در کودکان پیش دبستانی نیز مشاهده شده بود (به ترتیب 75 درصد و 80-70 درصد) (22.34.35). با توجه به بررسی اپیدمیولوژیک ملی که اخیراً در کویت اجرا شده بود، کودکان 5-4 ساله مهدکودک که پوسیدگی دندان نداشتند بیشتر از 32-24 درصد کل جمعیتشان نبودند (36). این یافته ها یافته ها بالاتر از مقادیری است که ما در کودکان قطری مشاهده کردیم (8/10 درصد). این حالت همچنین به طور معناداری از بسیاری از اطلاعات منتشر شده توسط کشورهای توسعه یافته مثل انگلیس، استرالیا و سوئد پایین تر است که به ترتیب 60-40 درصد 5 ساله های کشور انگلیس، 66 درصد کودکان 4 الی 6 ساله استرالیا و 69 درصد از کودکان 3 ساله سوئد فاقد پوسیدگی دندان بودند (24،26،37). یک توضیح امکان پذیر برای این تفاوت قابل توجه بین کشورهای توسعه یافته و کشورهای در حال توسعه برای این گروه سنی، می تواند فقدان برنامه فلوئورید دار کردن موثر، سیستم ناقص مراقبت بهداشت دهان، عادت های غذایی مختلف مانند مصرف بالای شکرهای پالایش شده توسط کودکان و نبود آگاهی از بهداشت دهان در میان والدین در کشورهای در حال توسعه باشد.

شیوع DDE در مطالعه حاضر (39 درصد) مطابق با بازه ای بود که سابقاً توسط سایر کشورها برای کودکان گزارش شده بود (40-38)؛ هر چند مطالعه نتوانست ارتباط معناداری از لحاظ آماری بین شیوع DDE و تجربه پوسیدگی دندان پیدا کند. این مسئله با یافته های مطالعات قبلی در تضاد می باشد که ارتباط واضحی بین DDE و ریسک پوسیدگی با افزایش احتمال شکستن و حملات کاریوژنیک نشان داده بودند (14-10). میزان بالای پوسیدگی گزارش شده در این مطالعه می تواند موجب غفلت از بسیاری از ضایعات DDE شده و شیوع گزارش شده از نقایص مینای دندان را کم اهمیت تر از آنچه که واقعاً هست نشان دهد. به ویژه، تشخیص از دست دادن اجزای دندان به دلیل پوسیدگی به عنوان عامل اولیه مقدم تر از بقیه موارد در نظر گرفته شد که ممکن است موجب نادیده گرفتن تعداد واقعی دندان هایی باشد که به علت DDE به عنوان عامل اولیه خراب شده اند.

یافته های مطالعه حاضر میزان قابل توجهی از بیماری های دهانی را در این گروه سنی جوان به نمایش گذاشت. میزان بالای نیاز به درمان های انجام نشده که در بین کودکان مهدکودک ها مشاهده شد، ممکن است انعکاسی از فقدان آگاهی جامعه و دانستن این مسئله است که پیشگیری و درمان پوسیدگی بایستی در اوایل کودکی شروع شود، و بی تفاوتی والدین نسبت به این باور که دندان های شیری توسط دندان های دائمی قابل جابجایی هستند. مداخله اولیه با اعمال پیشگیرانه می تواند نقش مهمی را در جلوگیری از پوسیدگی دندان در کودکان مهدکودک ها ایفا کند (41). نیاز واضحی به یک برنامه پیشگیرانه و مراقبت حرفه ای در سطح جامعه می باشد که بایستی در دوران بارداری و اوایل کودکی آغاز شود.

فرصت برای اجرای چنین اقدامات پیشگیرانه ای در سیستم سلامت قطر می تواند شامل آموزش بهداشت دهان به مادران باردار و مادر کودکانی که طی دو سال اول زندگی کودک به خدمات واکسیناسیون تمایل نشان می دهند، باشد. دخیل کردن غربالگری بهداشت دهان با غربالگری تکاملی و بهداشت عمومی دوره ای کودکان طی 12 ماه الی 4 سال بایستی به طور منظمی انجام گردد (41).

این زمینه مطالعاتی چندین محدودیت داشت. به دلایل اخلاقی و مشکلات فنی رادیوگراف از دندان های کودکان گرفته نشد. تاریخچه جامع دندان به منظور بررسی در دسترس نبود به دلیل اینکه والدین حضور نداشتند. اطلاعات مربوط به افتادن دندان های قدامی به دلایلی به جز پوسیدگی کنار گذاشته شد، با فرض بر این که کودکان در این گروه سنی ممکن است افتادن اولیه دندان های پیشین را داشته اند. هر چند ممکن است که برخی دندان های پیشین در نتیجه تروما افتاده باشند.

میزان پاسخ و استقبال برای شرکت در بررسی دندانی نسبتاً کم بود. این مسئله ممکن است ناشی از نبود سابقه قبلی والدین برای اجازه دادن به کودکانشان برای شرکت در یک مطالعه اپیدمیولوژیکی در قطر باشد. همچنین والدین ممکن است از این بترسند که کودکشان تجربه منفی از مطالعه داشته باشد، بویژه زمانی که خودشان در بررسی بالینی حضور نداشته باشند. اگرچه نوع زبان نگارشی که برای والدین ارائه شده بود برای رضایتنامه شامل اطلاعات جامع و واضحی بود که در فضایی دوستانه بررسی دندان ها، والدین را به طور کامل مطلع و آگاه سازند.

احتمال تبعیض انتخابی در نمونه ها به دلیل انتخاب از میان مهدکودک های دولتی وجود دارد؛ به دلیل اینکه کودکانی که اصلا به مهدکودک نمی روند یا به مهدکودک های خصوصی می روند، در نظر گرفته نشده اند و ممکن بود نتایج متفاوتی از نتایج موجود به دست آید.

علاوه بر این، اندازه نمونه تخمین زده شد که 291 نفر باشد، اما همانگونه که در بخش نتایج گزارش شد تنها 250 نفر از والدین رضایت دادند تا دندان های کودکانشان مورد بررسی قرار گیرد. تعداد کل کودکان در مهدکودک های دولتی حدود 6000 نفر بود و کودکان نمونه گیری شده (250 نفر) نماینده 4 درصد از جمعیت کودکان در زمان مطالعه بودند. با شیوع بالای پوسیدگی های دندان در 250 کودک، تفاوت 40 کودک ممکن است تفاوتی معنادار از لحاظ آماری در نتایج نشان ندهد. هرچند به یک بررسی جامع ملی با نمونه هایی که معرف همه کودکان قطر باشد، نیاز است تا به طور کامل مشکلات ECC و DDE را در قطر مورد بررسی قرار دهد. با وجود همه این محدودیت ها، این مطالعه با پیشنهاد حاضر، مبنایی را برای سیاست جامع بهداشت دهان برای کودکان به سازمان های بهداشت قطر بنا نهاد.

 

نتیجه گیری

شیوع کل پوسیدگی های دندان در این نمونه کودکان مهدکودک های قطر 89 درصد بود؛ ECC و s-ECC به ترتیب شامل 6/15 و 6/73 درصد بودند. نقایص مینای دندان غالباً شامل کدورت مشخص بود (27 درصد)، همراه با دیگر ضایعات شامل کدورت منتشر و هیپوپلازی که 12 درصد از کودکان را درگیر کرده بود. نسبت پسر و دخترانی که با پوسیدگی های دندان و DDE درگیر بودند مشابه بوده و هیچ اختلاف آماری معناداری نداشتند. نیاز ضروری به یک برنامه مداخله ای اولیه برای کمک به کنترل ECC و دیگر نقایص دندانی در قطر می باشد.

برچسب ها

ارسال نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *