آپارات
کانال تلگرام
اينستاگرام
خرداد, 1397 بدون نظر روش های درمان, شناخت دندان, مراقبت و نگهداری, مقالات دندانپزشکی, نکات دندانپزشکی

تاثیر بلیچینگ بیرونی دندان بر روی مواد ترمیمی

چکیده

تقاضا برای دندانپزشکی زیبادی پیوسته رو به ازدیاد است و تمایل بیماران به داشتن دندان هایی با ظاهر زیبا افزایش مییابد.

عمده ترین هدف بیشتر بیماران برخورداری از دندانهای هر چه سفیدتر است.

با این حال، هنگام بلیچینگ یا سفید کردن دندانها توجه به برخی نکات احتیاطی الزامیست.

طی دهه گذشته، در مطالعات متعدد تاثیر سفید کننده ها بر مواد ترمیمی ارزیابی شده است.

در این مقاله تاثیر کلینیکی بلیچینگ بر روی ترمیم های آمالگام، پرسلن، اورموسر، گلاس آینومر، کامپومر و رزین کامپوزیت مورد بحث قرار میگیرد.

 

واژه های کلیدی: بلیچینگ دندان ، تاثیر بر مواد ترمیمی ، سفیدکننده های دندان ، آمالگام ، کامپوزیت های هفدانی ، سرامیک ، برسلن ، اورموسر، رزین کامپوزیت ، کامپومر ، گلاس اینومر ، تغییر رنگ دندان ها ، میکروهاردنس ، ریزسختی ، خشونت سطحی

مقدمه

با رواج بیشتر بلیچینگ دندانی، بسیاری از بیماران این درمان را به دلایل زیبایی انتخاب میکنند.

در اغلب موارد فرد خواستار دندان های سفیدتری است و در سایر موارد بلیچینگ به منظور برطرف کردن تغییر رنگهای داخلی مرتبط با فلوراید، نکروز پالپ، تتراسایکلین، مصرف دخانیات و نوشیدن چای، قهوه یا سایر نوشیدنیهای رنگزا انجام میگیرد.

با رواج بیشتر بلیچینگ و عرضه فرآورده های جدید، بسداری از محققان اثرات این محصولات را بر روی دندانها و مواد ترمیمی مورد مطالعه قرار داده اند.

بنظر میرسد پراکسید هددروژن (HP) و کاربامید پراکساید (CP) ، بعنوان رایج ترین سفید کننده ها، میتوانند خواص فیزیکی ترمیم های دذدانپزشکی از قبیل رنگ، خشونت سطحی، سختی و نشت یونی را تغییر دهند.

در این مقاله، تغییرات مواد ترمیمی در اثر بلیچینگ از جنبه کلینیکی مورد بحث قرار گرفته است.

تاثیر سفید کننده ها بر خواص مواد ترمیمی

١ ‏) آمالگام

‏برخی مطالعات ذشان داده اند که CP و HP خواص ترمیم های آمالگام مانند ریزسختی، زبری سطحی و ‏(حل شوندگی) را تغیدر میدهند.

ال صالحی ‏و همکاران گزارش کردند آزاد شدن یونهای فلزی از آمالگام بلیچ شده توسط CP10% افزایش قابل توجهی ندارد اما دو مطالعه دیگر، افزایشقابل توجه آزاد شدن یونهای فلزی از آمالگام دندانی بلیچ شده توسط CP 10% و غلظتهای 1%، 3%، 10% و 30% HP را گزارش کردند.

از آنجا که در این دو مطالعه آزاد شدن جیوه، نقره، مس و قلع از آمالگام دندانی از آستانه تعریف شده سازمان بهداشت جهانی بالاتر نبود، آن ها 6.4نتیجه گیری نمودند .

‏بلیچینگ دندان های دارای ترمیم آمالگام برای سلامتی مضر نیست.

در یک مطالعه برخی عوامل مانند طول عمر ترمیم آمالگام، عدم پالیشینگ سطح آمالگام و اسیدیته ماده بلیچینگ بعنوان علل احتمالی افزایش انتشار جیوه از ترمیم آمالگا شناسایی شد.

‏با توجه به نگرانی در مورد تاثیر احتمالی بلیچینگ بر زبری سطحی و سختی آمالگام،

برخی مطالعات اثر مواد سفید کننده ،ر روی این دو خاصیت را بررسی کرده اند.

اما تاثیر قابل توجهی مشاهده نشد. در یک گزارش موردی، هایوود ظهور رنگ سبز اطراف ترمیم آمالگام در یک بیمار تحت بلیچینگ با CP 10% را توصیف کرد.

برداشتن ترمیم آمالگام در این بیمار نشان داد تغییر رنگ با بروز پوسیدگی در زیر ترمیم مرتبط بوده است.

در یک گزارش موردی دیگر، بلیچینگ با CP 10% موجب تغییر رنگ تری (tray)بلیچینگ در نواحی مجاور ترمیم های آمالگام گردید.

علل تغییر رنگ در این موارد را میتوان به تخریب ترمیم های آمالگام، ترکیبات ماده سفید کننده، ترکیبات آمالگام، پوسیدگیهای تشخیص داده نشده و یا ترکیبی از اثرات این عوامل نسبت داد.

‏در مجموع، این مطالعات نشان دادند اثرات بلیچینگ بر شستشو ‏، زبری سطحی و میکروهاردنس ترمیم های آمالگام ناچیز و در محدوده کلینیکی قابل قبول میباشد.

برای جلوگیری از بروز رنگ سبز در اطراف ترمیم های آمالگام، دندانپزشک باید قبل از اقدام به بلیچینگ،

ترمیم را بویژه از نظر عدم تطابق مارجینال بدقت مورد بررسی قرار دهد.

٢ ‏) پرسلن

‏تاثیر بلیچینگ بر خواص ترمیم های سرامیک در چند مطالعه بررسی شده است.

در یک مطالعه آزمایشگاهی، افزایش خشونت سطحی پرسلن فلدسپاتیک پس از ٢١ ‏روز قرارگیری در معرض %35 _ %10 CP مشاهده شد.

این مطالعه، تغییرات سطح پرسلن را به کاهش مولکولهای دی اکسید سیلیکون (SiO2) و پراکسدد پتاسدم (K2O2) نسبت داد.

‏زاکی و فامی، تفاوت بین ترمیم های سرامیکی ٥۵ ‏ی د 1 ‏اتوگلیزد و اوورگلیزد را در واکنش نسبت به بلیچینگ نشان دادند.

طبق گزارش آنها بلیچینگ in-office ‏با %35 CP و بدنبال آن بلیچینگ at-home با %15 CP موجب افزایش قابل توجه خشونت سطحی و تغییر سفیدی در ترمیم های سرامیکی اوورگلیزد پالیش شده گردید،

اما بر ترمیم های سرامیکی اتوگلیزد تاثیری نداشت. از آنجایی که افزایش خشونت سطحی سرامیک میتواند منجر به تجمع پلاک،

چسبندگی باکتریها و التهاب لثه شود، این دو محقق پوشش سرامیک با یک محافظ را پیش از بلیچینگ برای حفظ یکپارچگی سطح سرامیک پیشنهاد نمودند.

‏ مطالعات آزمایشگاهی نشان دادند سختی ترمیم های سرامیک تا ٣٠ ‏روز پس از پایان بلیچینگ بلیچینگ in-office (با (%38 HP و at-home  (با (%15 CP تحت تاثیر قرار نگرفت.

با این حال، کاهش قابل توجه ١۵ ‏درصدی سختی سطحی پرسلن فلدسپاتیک را ٣٠ ‏روز پس از بلیچینگ با %10 CP و 16% مشاهده کردند.

‏در مجموع، این مطالعات نشان دادند بلیچینگ میتواند سختی و زبری سطح پرسلن را تحت تاثیر قرار دهد.

از آنجا که تمایزبین ترمیم های سرامیک اتوگلیزد و اوورگلیزد ‏در کلینیک دشوار است،

بهتر است به بیماران توصیه شود از بلیچینگ ترمیم های سرامیک بویژه در دندان های دندانهای قدامی اجتناب کنند.

٧ ‏) اورموسر (سرامیک تغییریافته ارگانیک) 

‏در دو مطالعه تاثیر بلیچینک بر ثبات رنک ترمیم های

‏اورموسر بررسی شد. اورموسرها، ترکیبی از کوپلیمرهای آلی و معدنی میباشند که برای بهبود نتایج حاصل از ترمیم دندان ها ابداع شدند.

یالسین و گورگان در ارزیابی به روش سنجش رنگ مشاهده نمودند رنگ نمونه های اورموسر در معرض ٩ CP 10% بطور قابل توجهی تغییر کرد.

مطالعه دیگر نشان داد استفاده از HP  با غلظت بالا ( 35%) موجب تغییر قابل توجه رنگ اورموسر شد، بطوری که جایگزینی ترمیم ضروری گردید.

این مطالعات تعویض ترمیم های اورموسر را پس از بلیچینگ پیشنهاد کردند

زیرا تغییرات ایجاد شده در رنگ ترمیم با وجود قرارگیری در محدوده قابل قبول کلینیکی، توسط چشم انسان قابل ادراک بودند.

مطالعه دیگر نشان داد سختی اورموسرها تحت تاثیر پراکسید با غلظت بالا (مانند (%35 HP دچار تغییر قابل توجهی نشد. این نتایج به بالا بودن درصد وزنی ذرات فیلر و ماتریکس اورموسر که شامل کوپلیمرهای غیر آلی و آلی است، نسبت داده شد.

در دو مطالعه دیگرنتایج مشابهی برای %38 HP و %15 CP بدست آمد و از آنجا که ریزسختی اورموسرها بدون تغییر باقی ماند،

بلیچینگ بعنوان یک روش ایمن درنظر گرفته شد که پس از انجام آن تعویض ترمیم ضرورتی ندارد.

در یک مقاله تاثیر بلیچینگ بر انتشار مونومرها از برخی مواد دندانی گزارش شد.

این مقاله نشان داد میزان bisphenol A ‏ منتشر شده از نمونه های اورموسر بلیچ شده در مقایسه با نمونه های بلیچ نشده کمتر است و نتیجه گیری نمود که بلیچینگ ترمیم های اورموسر برای سلامتی مضر نمیباشد.

‏بر این اساس، بلیچینگ از نظر ریزسختی یا انتشار مونومرها اثر نامطلوبی بر ترمیم های اورموسر ندارد، بنابراین برای سلامتی خطری ندارد.

مطالعات نشان داده اند بلیچینگ میتواند رنگ این ترمیم ها را بطور محسوس تحت تاثیر قرار دهد،

اما این تاثیر از نظر کلینیکی در حد قابل قبول بوده است

٢ ‏) سمان گلاس آینومر و سمان گلاس آینومر تغییر یافته با رزین

‏برخی مطالعات تاثیر بلیچینگ بر سمانهای گلاس آینومر و RMGI را ارزیابی کرده اند.

مطالعه لی ‏و همکاران تغییر رنگ قابل توجه ترمیم گلاس آینومر معمولی را

پس از ٢ ‏هفته بلیچینگ با %15 CP در مقایسه با پیش از درمان نشان داد.

با این حال، دو هفته پس از توقف درمان، رنگ ترمیم به وضعیت پدش از درمان ،

ازگشت و نشان داد که بلیچینگ بر رنگ سمان گلاس آینومر تاثیر نمی گذارد.

ارزیابی با میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) یک حل شدگی سطحی خفیف را نشان داد.

بطور مشابه، در مطالعه دیگر بروز تغییرات مانند تشکیل ترک و حفره در سطح سمان گلاس آینومر مشاهده شد

و علت این پدیده به قابلیت ماده بلیچینگ در تغییر خواص سطحی گلاس آینومر نممبت داده شد.

این مطالعه همچنین معلوم نمود رنگ پذیری ترمیم های گلاس آینومر بلیچ شده

تحت تاثیر محلولهای رنگ ی با pH ‏بین 3.73 ‏ تا6.25 ‏ مانند چای، کوکا کولا و قهوه افزایش مییابد.

طاهر در استفاده از %15 CP و %35 HP نرم شوندگی و کاهش قابل توجه سختی سطحی ترمیم های RMGI را مشاهده کرد.

تغییر سختی پس از بلیچینگ at-home ‏توسط %15 CP ، در مقایسه با کنترل 2.6% ‏بود.

در مورد بلیچینگ in-office توسط %35 ، کاهش 23.1 ‏ درصدی مشاهده شد.

این یافته ها به حبابهای هوایی مخلوط شده درون این مواد

که میتواند خواص نهایی ترمیم را تحت تاثیر بگذارد، نسبت داده شد.

محققان اثر بلیچینگ را بر روی رنگ، زبری و سختی کامپومر مطالعه کرده اند.

کامپومر یک کامپوزیت- رزین حاوی گلاس فلوروالمینوسیلیسات ‏است

که به کامپومر خواصی مشابه با خواص گلاس آینومر مانند انتشار فلوراید را میدهد.

مطالعات کلینیکی نشان دادند زبری سطحی کامپومرها تحت تاثیر بلیچینگ افزایش میابد که از نظر کلینیکی قابل توجه میباشد.

در ارزیابی ترمیم های کامپومر توسط SEM ‏بروز ترک و نیز تغییرات شیمیایی و انحلال سطحی پس از

قرارگیری در معرض %10 CP و 15% مشاهده شد. یک مطالعه،

این نتایج را به دباند شدن فیلر از ماتریکس در سطح کامپومر که به دلیل رادیکالهای آزاد حاصل از پراکسید روی میدهد، نسبت داد.

محققان با بررسی تاثیر سفیدکننده ها دریافتند کهبلیچینگ توسط  %10 CP تا 15%  موجب تغییر قابل توجه رنگ ترمیم های کامپومر میگردد.

این یافته ها به تغییرات سطحی نسبت داده شد که لی ‏و همکاران با استفاده از SEM ‏ آن را نشان دادند.

در مطالعه دیگر، افزایش رنگ پذیری ترمیم های کامپومر با قهوه و کوکاکولا پس از بلیچینگ توسط %15 CP گزارش شد

و این تغییر به افزایش تخلخل ماده کامپومر نسبت داده شد.

روزن تری٩ ‏و همکاران، مشاهده کردند سختی کامپومرها پس از بلیچینگ کاهش مییابد.

در مطالعه  دیگر، بررسیبخش زیرسطحی کامپومرهای بلیچ شده

نشانگر کاهش قابل توجه سختی و نیز نرم شدگی مواد پرکننده تا عمق ٢ ‏میلیمتری بود.

بدلیل اهمیت کلینیکی این یافته ها،

ممکن است پس از بلیچینگ نیاز به تعویض یا پالیشینگ ترمیم های کامپومر ضرورت بیاید.

‏بطور کلی، این مطالعات نشان دادند زبری، ریزسختی،

ثبات رنگ و رنگ-،پذیری ترمیم های کامپومر میتواند توسط مواد سفید کننده تحت تاثیر قرار بگیرد.

5 ‏) کامپوزیت- رزینها

کامپوزیت-رزینها موادی هستند که بطور معمول برای درمانهای زیبایی مورد استفاده قرار میگیرند.

در مطالعات متعدد اثر بلیچینگ بر روی خواص این مواد از قبیل رنگ،

سختی و زبری سطحی، رنگ-پذیری، ریزنشت و شستشو ‏بررسی شده است.

لی و همکاران با استفاده از طیف سنج،

تغییرات قابل توجه رنگ کامپوزیت-رزینهای نانوهیبرید وقابل بسته بندی را پس از بلیچینگ توسط %15 CP مشاهده کردند.

مطالعه دیگر نشان داد این تغییرات بویژه در موارد  ‏کاربرد پراکسید با غلظت بالا (%35 HP)

بر روی رزینهای با چگالی کم، مانند کامپوزیت-رزین میکروفیلد قابل توجه میباشد.

این یافته ها به حجم ماتریکس رزینی و نوع فیلر نسبت داده شد.

در هر دو مطالعه، تغییر رنگ از نظر کلینیکی قابل قبول بود.

هانیگ و همکاران با استفاده از آزمون سختی Knoop ،

کاهش قابل توجه سختی سطحی کامپوزیت-رزینهای بلیچشده را گزارش کردند.

این کاهش علاوه بر لابه های سطحی، در مواد پرکننده لابه های عمیقتر نیز مشاهده شد.

بطور مشابه، مطالعه دیگر نشان داد بلیچینگ با غلظتهای مختلف پراکسید

موجب کاهش قابل توجه ریزسختی سطحی در یک کامپوزیت- زرین میکرویلد گردید.

این نتایج به اکسیداسیون شدید و تخریب ماتریکیس رزینی در این کامپوزیتها نسبت داده شد.

تحقیقات دیگر درباره ریزسختی نتایج متفاوتی را گزارش کرده اند.

یک مطالعه گزارش نمود بلیچینگ با %16 CP ریزسختی یک کامپوزیت رزین هیبرید را کاهش داد،

اما بلیچینگ با %35 HP هیچ تاثیری در آن نداشت.

دو مطالعه دیگر نشان دادند انجام بلیچینگ at-home و In-office بر روی کامپوزیت- رزینهای مخت فی ریزسختی را کاهش نداد،

و بنابراینجایگزینی این نوع ترمیم ها پس از بلیچینگ غیر ضروریست.

گرچه در چندین مطالعه تغییراتی در سختی سطحی ترمیم های کامپوزیتی پس از بلیچینگ گزارش شده است،

اما در بیشتر آنها انجام تحقیقات کلینیکی بیشتر به منظور معلوم نمودن اهمیت کلینیکی تاثیر بلیچینگ بر روی این ترمیم ها توصیه شده است.

مطالعه واتاناپایونگول و همکاران نشان داد که درمان رزین کامپوزیت با غلظت پایین پراکسید،

خشونت سطحی را بطور قابل توجهی می افزاید.

با این حال، شدت زبری سطحی از 0.2 ‏ میکرومتر که حد بحرانی برای گدر و تجمع پلاک میباشد،

فراتر نرفت و بنابراین نتایج حاصل اهمیت کلینیکی نداشت.

در مطالعه دیگر که اثر غلظتهای کم و زیاد پراکسید بر روی کامپوزیت-رزینهای هیبرید و میکرویلد بررسی شد،

نتایج مشابهی بدست آمد.

یو و همکاران مشاهده کردند رنگ گیری رزین کامپوزیت های بلیچ شده از نمونه های بلیچ نشده آسانتر انجام میگیرد

و تغییر سطح ترمیم های بلیچ شده را بعنوان عدت سهولت رنگ گیری آنها پیشنهاد کردند.

با این حال، یک مطالعه نشان داد بلیچینگ میتواند رنگهای سطح خارجی ترمیم کامپوزیت را برطرف سازد

و مطالعه دیکر نشان داد بلیچینگ با %15 HP در یک سازی رنگها موثرتر

از پالیشینگاست و رنگ اصلی کامپوزیت رزین را حفظ میکند.

بر خلاف مینا، ترمیم های کامپوزیت در اثر بلیچینگ دچار تغییر رنگ نمیشوند

و بنابراین پس از سفید کردن دندان، برای مطابقت با رنگ مینای بلیچ شده جایگزینی ترمیم کامپوزیت ضرورتی نخواهد داشت.

پولیدورو ‏و همکاران در بررسی مقدار مونومر منتشر شده از رزین کامپوزیت دریافتند که

انتشار BIS-GMA (bisphenol A-glycidyl dimethacrylate) و UDMA-2 (urethane (dimethacrylate از نمونه های بلیچ شده نسبت به نمونه های بلیچ نشده کمتر بود.

اما غدظت انتشار ملکول های (triethylen glycoldimethacrylate) TEGDMA از نمونه های بلیچ شده و نمونه های بلیچ نشده مشابه بود.

بطور کلی، گرچه در بسیاری از مطالعات تغییرات خواص فیزیکی ترمیم های کامپوزیت-رزین پس از بلیچینگ مشاهدهشده است،

اما اهمیت این تغییرات از نظر کلینیکی نامعلوم است

و انجام تحقیقات کلینیکی بیشتر در این زمینه توصیه میشود.

نتیجه گیری:

‏با توجه به اینکه ٢ ‏نوع پراکسید و با غلظت های مختلف وجود دارد،

مغایرت نتایج مطالعات درباره تاثیر بلیچینگ بر روی ترمیم های دندانی دور از انتظار نیست.

در هر صورت، خواص فیزیکی برای ترمیم های دندانی پس از بلیچینگ دچار تغییر میشود.

بر این اساس دندانپزشک باید بیماران را نسبت به تغییرات احتمالی ترمیم های دندانی

و احتمال نیاز به پالیشینگ یا تعویض ترمیم مطلع سازد.

 

برچسب ها

ارسال نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *